Na recordresultaten in 2006 zet nieuwbouw woningen stapje terug

De cijfers liegen er niet om: in 2006 zette de bouwsector een schitterend resultaat neer. De bouwsector kende een groei met 7,52%, er werden 55.000 nieuwbouwwoningen gebouwd (+10%) en de bestellingen in de burgerlijke bouwkunde namen toe met 5%. Paradoxaal noteerde de sector echter heel wat faillissementen (977). In 2007 zal de vraag naar nieuwbouw lichtjes afnemen, maar gecompenseerd worden door een toename van het aantal renovaties.

De bouwsector heeft voor het derde opeenvolgende jaar de algemene economische groei gestimuleerd. Met een gemiddelde groei van 7,52% nam de sector één vijfde van de totale aangroei van de binnenlandse bezoldigde werkgelegenheid voor zijn rekening, of ongeveer 8.000 arbeiders in 2005. “Tellen we ook de banen mee in de rest van de bedrijfskolom ‘bouw’, dan stellen we vast dat de sector aan de basis lag van haast één derde van de 40.000 gecreëerde banen tussen september 2005 en september 2006. Een prestatie waar we fier op mogen zijn”, aldus een tevreden Robert de Mûelenaere, gedelegeerd bestuurder van de Confederatie Bouw.

De laatste drie jaar gaf de bouwbarometer steeds een stijgende evolutie te zien. In 2006 bedroeg de gemiddelde jaarlijkse groei 7,52%, dit is meer dan het dubbele van de groei van het BBP (2,67%). In 2007 zal er een zekere stagnatie op een hoog niveau optreden.

Twee activiteitsegmenten liggen aan de basis van deze goede resultaten: de burgerlijke bouwkunde en de woningbouw. De sector van de burgerlijke bouwkunde heeft inderdaad onbetwistbaar de vruchten geplukt van de gemeenteraadsverkiezingen. Toch investeerden de lokale besturen heel wat minder dan de experts verwachtten. Volgens de nationale rekeningen stegen de overheidsinvesteringen gedurende de eerste drie kwartalen met 5% in vergelijking met dezelfde periode van 2005. De bouw van nieuwe woningen kende een activiteitstoename met 10%, en dit gestimuleerd door een historische lage hypotheekrente. De toename van het aantal renovaties waarvoor een bouwvergunning is vereist, steeg eveneens met 1,5%. Ook het volume van de niet-woongebouwen steeg met 4,3%.

“Er blijft nochtans een paradox bestaan tussen de zeer hoge groei en het belangrijk aantal faillissementen. Zij illustreren dat de sector te kampen heeft met een aantal aanhoudende moeilijkheden. Zoals bijvoorbeeld de stijging van de bouwmaterialenprijzen die vooral de sectoren burgerlijke bouwkunde en de ruwbouw getroffen heeft. Het is immers bekend dat deze sectoren, die werken met orderboekjes die een langere activiteitsperiode dekken dan de voltooiingbedrijven, per definitie gevoeliger zijn voor de schommelingen van de materiaalprijzen tussen het tijdstip van de prijsofferte en de uitvoering van de werken”, betreurt Robert de Mûelenaere.

Welke perspectieven voor 2007?

Een daling van de overheidsinvesteringen

Het staat vast dat de overheidsinvesteringen in 2007 zullen dalen als gevolg van de traditionele terugval van de investeringscyclus van de lokale besturen in het begin van de nieuwe legislatuur van de gemeentebesturen. Wij verwachten een daling van de overheidsinvesteringen met circa 10%, wat de in 2006 geboekte vooruitgang meteen tenietdoet.

Niet-woongebouwen meer op het tempo van de economie

België heeft weer aangeknoopt met een economische groei van bijna 3%. Deze vaststelling heeft een gunstige weerslag op de vraag naar nieuwe gebouwen, en dit zowel in aantal als in oppervlakte. Op jaarbasis steeg de vraag met 5% tussen september 2005 en augustus 2006, en nog meer voor het volume van de gebouwen.

Gelet op de tijd die verstrijkt vóór er met de bouwwerken wordt gestart en rekening houdend met de uitvoeringstermijn van de werken, biedt de toename van het aantal in 2006 verleende bouwvergunningen dit jaar uitzicht op groei van de productie van niet-woongebouwen.

Bouw van nieuwe woningen zet stapje terug

De stijging in het begin van 2006 van de vraag naar nieuwe woningen en naar renovatie waarvoor een bouwvergunning vereist is, vormt onbetwistbaar een groeipotentieel voor het eerste semester van 2007. Maar de stabilisatie van deze ontwikkeling sinds maart (rond de 62.000 nieuwe woningen en de 35.000 te renoveren woningen) lijkt aan te geven dat de dynamische ontwikkeling van de nieuwbouw uitgeput raakt.

De verhoging van de rentetarieven gekoppeld aan de verhoging van de bouwkostprijs heeft een negatieve invloed op de vraag naar nieuwbouwwoningen. Zelfs indien 62.000 nieuwe woningen en 35.000 te renoveren woningen zijn aangekondigd, blijkt dat de dynamiek in dit segment afneemt, wat resulteert in een lichte afname van de vraag naar eengezinswoningen. “In één jaar tijd stegen de tarieven van de hypothecaire leningen met 50 basispunten, en zelfs nog sterker voor de formules met herzienbare tarieven. Onder druk van de gestegen grondstofprijzen zijn de bouwprijzen – volgens de Abex-index – in één jaar tijd met 5,8% gestegen. Deze stijging is heel wat lager dan de gewone resultante van de hausse van de materiaalkosten en de stijging van de lonen. Wat het vermogen van de ondernemingen aantoont om constant de beste alternatieven te kiezen, rekening houdend met de kosten van het moment.”

Ondanks de stijging van de grondprijzen en van de bouwkosten volgden de globale kosten van een nieuwbouw de prijzen op de secundaire markten niet. Een nieuwe woning is trouwens ‘minder duur in gebruik’ aangezien de energieprestatie ervan duidelijk beter is.

De nieuwbouw zal echter geen sterke achtergang maken omdat, in de huidge situatie van de rentelasten, een verlenging van de looptijd van de lening nog fors het ontleningvermogen zal doen toenemen. Bij een tarief van 4,5% ligt de maandelijkse afbetaling voor een lening over 25 jaar 14% lager dan het tarief van eenzelfde lening over een periode van 20 jaar. De ontleningduur met 5 jaar verlengen verhoogt het ontleenvermogen dus met 15%.

Renovatie van woningen in de lift

Het is echter de sector van de renovatiewerken die voor de woningbouw in 2007 de beste vooruitzichten biedt. De nieuwe fiscale stimulansen - verdubbeling van de maximale aftrek voor werken die bijdragen tot het verbeteren van energieprestaties – zullen ongetwijfeld de renovatiesector dynamiseren. In Vlaanderen is er thans ook een renovatiepremie ten belope van 30% van de door een geregistreerde aannemer uitgevoerde en gefactureerde zware renovatiewerken (dak, gevel, enz.).

Schuchtere groei van de sector

Gezamenlijk met de voorziene inkrimping van de overheidsinvesteringen, wijst het verlies van dynamisme dat zich aftekent voor de nieuwbouw – een sector die de voorbije jaren toch de motor van de activiteit van de bouw is geweest – er duidelijk op dat de bouwsector de algemene economische groei niet meer zal ondersteunen in 2007. De verwachte groei in de segmenten van de niet-woningbouw en van de renovatie van woningen zal de sector de mogelijkheid bieden om een zekere groei te behouden.

“Dit blijkt trouwens uit de conjunctuurenquêtes die de Nationale Bank, in samenwerking met de Confederatie Bouw, uitvoert in de bouwsector. Er zijn in het bijzonder steeds meer aannemers die een stijging van de werkgelegenheid vooropstellen, wat getuigt van vertrouwen in de toekomst met een productie die hoog blijft en die meer arbeidskrachten nodig heeft”, besloot Robert de Mûelenaere.

Voor meer informatie: