Contact pers:
Véronique Vanderbruggen · Directeur Communicatie
T 02 545 56 26 · M 0477 36 09 44 · F 02 545 57 48
veronique.vanderbruggen@confederatiebouw.be
PERSBERICHT · 10 juni 2008
Balans en vooruitzichten: het dynamisme van de bouw

Algemene aanpak

In 2007 heeft de bouw zich volgens het Instituut voor de Nationale Rekeningen als "meest dynamische sector" van de economie getoond.

De bouw kon voordeel trekken uit een gunstiger macro-economische omgeving dan wat de experts verwachtten en hij bood beter weerstand dan voorzien. Zelfs met een groei die meer dan de helft lager lag (3,8% tegenover 9,1% in 2006) kon de bouw, nogmaals en voor het 5de jaar op rij, de algemene economie ondersteunen.


De aannemers hebben dan ook hun productiecapaciteit verder verhoogd. Het aantal loontrekkenden bij aannemers is immers op één jaar tijd met 6.000 eenheden toegenomen. Na drie jaar waarin de werkgelegenheid bovengemiddeld toenam, heeft in het vierde kwartaal van 2007 het personeelsaantal in de sector het niveau van 208.700 loontrekkenden bereikt. Dit is het hoogste peil sinds het begin van de jaren 80.


De door het orderboekje van de bedrijven verzekerde activiteitsduur bleef in heel 2007 voortdurend stijgen en bereikte in het laatste kwartaal van het jaar het recordniveau van 5,5 maanden. Deze toename, samen met die van de productiecapaciteit, ook voortdurend in stijgende lijn, is zeker een teken dat de bouw 2007 met behoud van groeipotentieel heeft afgesloten, op zijn minst voor de eerste maanden van 2008.

Een uitvoeriger analyse wijst er echter op dat de cijfers over het orderboekje en die welke op de werkgelegenheid betrekking hebben vooral gunstig zijn voor gebouwen en nog meer voor de ruwbouw.

Burgerlijke bouwkunde

Deze vaststelling herinnert ons eraan dat 2007 volgt op een jaar waarin gemeenteraadsverkiezingen werden gehouden en dat traditioneel de jaren na verkiezingen worden gekenmerkt door een terugval van de overheidsinvesteringen voor een periode van quasi-stabilisatie die het federale Planbureau al voor 2008 aankondigt.

Het zijn, zoals verwacht, de activiteiten die met gemeentewerken te maken hebben die het meest lijden onder een dergelijke terugval, maar er moet worden op gewezen dat die terugval minder groot was dan tijdens vorige cycli omdat de groei door de electorale impuls ook minder sterk was dan bij de laatste cyclus.

Nieuwbouwwoningen

Gelet op de wachttijden voor een bouwstart en om in productie te gaan, heeft de nieuwbouw nog in grote mate kunnen voordeel halen uit het recordaantal woningen dat in 2006 werd toegestaan. Maar dit peil kon evenwel niet worden gehandhaafd: het aantal vergunde nieuwe woningen daalde immers in 2007 met 12%.

Met toch 54.000 eenheden blijft het aantal nieuwe toegestane woningen één van de hoogste van de afgelopen 25 jaar. Bovendien wordt het conjunctuurprofiel van 2007 duidelijk gekenmerkt door het weer op gang komen van de vraag, die een einde maakt aan de neerwaartse beweging die in het eerste halfjaar van 2006 werd ingezet.

De fundamentals zijn ook gunstiger dan de daling van 2007 suggereert. De sterke productie van de afgelopen jaren heeft immers geen overaanbod teweeggebracht. En de toename van de vastgoedkosten, die meer uitgesproken is dan de stijging van de bouwkosten, inclusief grond, heeft tot gevolg gehad dat de concurrentiepositie van de nieuwbouw is verbeterd in vergelijking met bestaande woningen.

Bouw van niet-woongebouwen

Met een stijging van 30% voor wat betreft het volume van toegestane gebouwen heeft de vraag naar nieuwe niet-woongebouwen één van de opvallendste evoluties van de afgelopen jaren doorgemaakt.

Overigens brengt het analyseren van de maandcijfers, gelukkig maar, geen symptomen aan het licht die op een forse terugval wijzen.

Hoewel de toenemende vraag naar nieuwe niet-woongebouwen zeker hoofdzakelijk op industriegebouwen, inclusief opslagruimtes, gericht is en meer wordt gekenmerkt door een grotere omvang van de projecten dan door de toename van het aantal, blijft dit toch een bron voor een groot werkvolume dat het mogelijk maakt het orderboekje van de bedrijven te vullen en de te kleine vraag naar nieuwbouw-woningen op te vangen.

Renovatie

De beschikbare renovatiestatistieken1 tonen dat 2007 met minder duidelijke evoluties wordt afgesloten dan bij nieuwbouw.

De woningrenovatie vertoont een daling van 5,8%, waarvan de helft aan een verkleining van de projectomvang toe te schrijven valt en de overblijvende helft wordt verklaard door een vermindering van het aantal projecten.

Bij de renovatie van niet-woongebouwen wordt een daling met 2,5% opgetekend. Dit bevestigt dat er een negatieve correlatie blijft bestaan tussen de evoluties bij nieuwbouw en bij renovatie.

Recente ontwikkelingen en vooruitzichten

De recentste cijfers geven aan dat in het eerste kwartaal van 2008 de bouw zijn groeipotentieel heeft waargemaakt dat hij in het begin van het jaar had.

De productie van de bedrijven bleef immers stijgen (+ 1,7% in vergelijking met het eerste kwartaal van 2007), maar met een tempo dat duidelijk lager lag dan het gemiddelde in 2007. 0ok de werkgelegenheid is nog toegenomen (+ 1.400 eenheden, volgens het INR), maar minder snel dan in de vorige kwartalen. De door het orderboekje van de bedrijven verzekerde activiteitsduur is daarentegen een beetje korter geworden en komt weer uit op het gemiddelde peil van 2007.

De contrastrijke evolutie van de productiecapaciteit (die stijgt) en de door het orderboekje verzekerde activiteitsduur (die korter wordt) geeft geen duidelijke aanwijzing over de conjunctuurontwikkeling op korte termijn.

De conjunctuurbarometer wijst erop dat in het tweede kwartaal de aannemers, in navolging van hun collega’s in andere sectoren, pessimistischer zijn geworden. Gelijktijdig daalt het aantal ondernemingen dat verklaart dat hun productie wordt afgeremd door een gebrek aan arbeidskrachten. Dit blijft groter dan gebruikelijk (3% tegenover 1,7% gemiddeld in de afgelopen 5 jaar). Van hun kant bevestigen de maandcijfers van de bouwvergunningen voor woningbouw en niet-woningbouw uit het eerste kwartaal een gunstige trend.

Conclusies

Het analyseren van alle cijfers van 2007 toont aan dat er verschuivingen op vraagniveau zijn en suggereert dat er in 2008 nieuwe verschuivingen zullen optreden, zowel op vraag- als op productieniveau. Het productieniveau volgt de vraag met een zekere vertraging die te maken heeft met de wachttermijnen voor de bouwstart. Deze verschuivingen bemoeilijken uiteraard het bedrijfsleven want de meeste bedrijven zijn maar in bepaalde marktsegmenten actief.

Dit gezegd zijnde, is de balans van 2007 goed en de vooruitzichten voor 2008 zijn niet slecht.

De groei van de sector heeft in 2007 echter een flink stuk van zijn kracht verloren en dit terugwinnen in 2008 zit er niet in.

De recentste conjunctuuraanwijzingen zijn integendeel van dien aard dat zij de gematigde beoordelingen versterken en daarbij gaan zij in de richting van een nieuwe groeivertraging voor de bouw in 2008.

1 Die gaan enkel over werken waarvoor een stedenbouwkundige vergunning nodig is wegens de wijziging van het volume, het aantal woningen of de bestemming van het gebouw.

Voor meer informatie over dit persbericht:

Véronique Vanderbruggen
Directeur Communicatie Confederatie Bouw
T 02 545 56 26 · 0477 36 09 44
veronique.vanderbruggen@confederatiebouw.be